Je zag de introductie foto bij dit bericht en dacht wellicht aan rabarber. Nou, het lijkt er inderdaad een beetje op zoals mijn moeder dat vroeger thuis maakte. Echter was dit de inhoud van een boiler na slecht onderhoud espressomachine!
Slecht onderhoud aan een espressomachine kan leiden tot een reeks problemen die zowel de prestaties van de machine als de smaak van de koffie negatief beïnvloeden. Oude koffieresten en vetten kunnen zich ophopen in de zetgroep, leidingen of filterdragers, wat een bittere of ranzige smaak veroorzaakt.
Slecht gereinigde machines geven geen constante temperatuur of druk, wat zorgt voor onvoorspelbare extracties. Onderdelen slijten sneller als ze niet schoon worden gehouden
Schimmel- en bacterievorming
In vochtige delen zoals de lekbak, het waterreservoir en de zetgroep kunnen zich snel schimmels en bacteriën vormen. In het watersysteem kan een slijmerige laag (biofilm) ontstaan die moeilijk te verwijderen is.
Kalkaanslag
Kalkaanslag in het verwarmingssysteem of de boiler vermindert de efficiëntie en kan op termijn leidingen verstoppen of verwarmingselementen beschadigen. Door vetten, koffieresten en kalkaanslag kunnen leidingen of sproeiers verstopt raken.
Voorkom dure reparaties
Kleine onderhoudsproblemen kunnen uitgroeien tot dure technische defecten. Maar ook hogere energiekosten: Een verkalkte machine verbruikt meer energie om op temperatuur te blijven. Door achterstallig onderhoud moeten onderdelen van de espressomachine sneller worden vervangen.
Praktijkvoorbeelden slecht onderhoud espressomachine
In de foto’s hieronder zie je twee opengemaakt boilers van een espressomachine. Beide boilers zijn defect. De oorzaak was slecht tot helemaal géén onderhoud van de espressomachine in combinatie met het gebruik van hard water. Beide machines waren nog nooit ontkalkt en na jaren gebruik slipt de boiler geheel dicht met alle gevolgen van dien. In beide gevallen resulteerde het in een defect verwarmingselement en kortsluiting in de espressomachine.
Na grondig reinigen en het vervangen van het verwarmingselement in de boiler werkten de espressomachines weer naar behoren.
Je kunt je nauweljiks voorstellen dat er even daarvoor nog koffie werd gezet met de espressomachines…
Oorzaken van een vervuilde espressomachine
Een espressomachine kan vervuild raken door verschillende oorzaken. Hieronder staan de belangrijkste oorzaken opgesomd, verdeeld per type vervuiling:
Koffieresten en oliën
- Oorzaak: Koffiebonen bevatten oliën die achterblijven in de zetgroep, filterdragers, en leidingen.
- Gevolg: Opbouw van aanslag, bittere smaak in de koffie, en verminderde doorstroming.
- Oplossing: Dagelijks reinigen met een borstel en wekelijks backflushen met een reinigingsmiddel (bij machines met een driewegklep).
Kalkaanslag
- Oorzaak: Hard water bevat calcium en magnesium die neerslaan als kalk bij verhitting.
- Gevolg: Verstopte leidingen, verminderde temperatuurregeling, langere opwarmtijd, defecten.
- Oplossing: Regelmatig ontkalken (frequentie afhankelijk van waterhardheid en gebruik) en gebruik van een waterfilter of ontharder.
Melkresten (bij machines met melkopschuimer)
- Oorzaak: Melk die achterblijft in stoompijpje of melkleidingen.
- Gevolg: Bacteriegroei, verstopping, en vieze geur/smaak.
- Oplossing: Direct na gebruik doorspoelen en dagelijks reinigen met speciaal melkreinigingsmiddel.
Gebrek aan regelmatig onderhoud
- Oorzaak: Verwaarlozing van het schoonmaakproces of onwetendheid.
- Gevolg: Ophoping van vuil, kortere levensduur van de machine, slechtere koffiekwaliteit.
- Oplossing: Volg een onderhoudsschema met dagelijkse, wekelijkse en maandelijkse taken.
Slechte kwaliteit koffiebonen
- Oorzaak: Bonen van lage kwaliteit bevatten soms meer vet of stof.
- Gevolg: Snellere vervuiling van de bonenmaler en zetgroep.
- Oplossing: Gebruik verse, hoogwaardige koffiebonen en reinig de bonenmaler regelmatig.
Hoe voorkom je vervuiling?
- Gebruik gefilterd water.
- Reinig dagelijks de zetgroep, stoompijpje en lekbak.
- Backflush wekelijks.
- Ontkalk regelmatig, vooral als je woont in een gebied met hard water.
- Gebruik goede kwaliteit koffiebonen.
Laat je espressomachine reinigen
Regelmatig onderhoud aan je espressomachine komt niet alleen de levensduur van het espresso apparaat ten goede, maar zéker ook de smaak. Smaakt je koffie minder lekker dan voorheen? Laat dan je espressomachine ontkalken en reinigen door Espressorestauratie.nl!
Reinigingschema onderhoud espressomachine
Hier is een duidelijk reinigingsschema voor een espressomachine, onderverdeeld in dagelijkse, wekelijkse en maandelijkse taken. Dit schema is geschikt voor zowel thuisgebruik als kleine horeca, afhankelijk van de intensiteit van het gebruik.
Dagelijks
Koffiekwaliteit behouden & basisvervuiling voorkomen.
| Onderdeel | Actie |
|---|---|
| Zetgroep | Spoel door met water na elk gebruik. Aan het eind van de dag backflushen met water (zonder reinigingsmiddel). |
| Portafilter & filter | Spoel grondig onder warm water. Laat eventueel weken in heet water. |
| Stoompijpje | Doorspoelen direct na gebruik + afnemen met een vochtige doek. |
| Lekbak & rooster | Leegmaken, afspoelen en schoonmaken. |
| Buitenkant machine | Afnemen met een vochtige doek. |
Wekelijks
Grondige reiniging van interne onderdelen.
| Onderdeel | Actie |
|---|---|
| Zetgroep | Backflush met speciaal espressoreinigingsmiddel. |
| Portafilters & filters | Week in heet water met reinigingsmiddel, goed naspoelen. |
| Stoompijpje (binnenkant) | Laat stoompijpje stomen in een oplossing van melkreiniger. |
| Bonenmaler (optioneel) | Borstel oude koffieresten weg, opvangbak schoonmaken. |
Maandelijks
Preventief onderhoud en dieptereiniging.
| Onderdeel | Actie |
|---|---|
| Ontkalking | Afhankelijk van waterhardheid – ontkalk met geschikt middel. |
| Douchezeef en pakkingen | Controleer op slijtage en kalkaanslag, indien nodig vervangen. |
| Bonenmaler | Diepe reiniging (eventueel demontage) voor olie- en stofverwijdering. |
| Watertank | Reinig en spoel grondig, controleer op biofilm of aanslag. |
Tips!
- Gebruik gefilterd of onthard water om kalkaanslag te verminderen.
- Houd je aan de voorgeschreven reinigingsmiddelen (geen azijn of afwasmiddel!).
Je espressomachine grondig laten reinigen?
Neem contact met Espressorestauratie.nl op om ook jouw espressomachine grondig te laten reinigen!